LS Nguyễn Mạnh Tuấn

Giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng bị xử lý như thế nào?

Thực tế, hiện nay xảy ra rất nhiều vụ án liên quan đến vấn đề vượt quá phòng vệ chính đáng, vậy vượt quá phòng vệ chính đáng được hiểu như thế nào và các trường hợp nào phải chịu trách nhiệm hình sự do vượt quá phòng vệ chính đáng, để được giải đáp cụ thể về các vấn đề trên bạn có thể liên hệ với Luật sư của chúng tôi để được hỗ trợ.

1. Luật sư tư vấn về trách nhiệm khi vượt quá phòng vệ chính đáng

Pháp luật hình sự quy định cụ thể phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Đối với các hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật. Việc xác định như thế nào là vượt quá phòng vệ chính đáng sẽ do cơ quan có thẩm quyền đánh giá dựa trên tính chất, mức độ, mục địch của hành vi gây thiệt hại và hành vi phòng vệ.

Tuy nhiên, việc xác định hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng trên thực tế có những khó khăn nhất định, do đó với mỗi trường hợp khác nhau cơ quan có thẩm quyền đưa ra các yếu tố đánh giá khác nhau.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm hoặc tư vấn về vấn đề này bạn có thể liên hệ với Luật sư của chúng tôi để được hỗ trợ tư vấn.

Bạn có thể gửi yêu cầu tư vấn hoặc gọi: 1900.6169 để được giải đáp các vướng mắc.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm trường hợp chúng tôi tư vấn sau đây để có thêm kiến thức pháp lý trong lĩnh vực này. 

2. Trách nhiệm hình sự khi vượt quá phòng vệ chính đáng

Câu hỏi yêu cầu luật sư tư vấn: Tôi cần tư vấn về một vụ án giết người sau: H (19t), L (17t) có gây gỗ với T (16t )- là con trai ông Thanh (40t).

H có đánh Thành vài cái nhưng chỉ trầy xác sơ sơ thôi, ông Thanh nổi giận cùng với T và người con trai 15t tìm H để "giải quyết"

Đến một quán ăn, thấy H, L đang ăn bánh. Ba cha con xông vào đánh H (Thành có mang dao, ông Thanh cầm đá), Thành đâm 4 nhát vào H, còn ông Thanh dùng đá đập vào đầu H dẫn đến bị thương nặng. H cố gắng bỏ chạy nhưng ba cha con vẫn đuổi theo.

Khi ba cha con đang đuổi theo H, ông Thanh thấy L đuổi theo sau nên đã quay lại đuổi theo L đến một con hẻm cụt.

Khi ông Thanh đánh L, L bị thất thế nên dùng con dao mà nhặt được đâm ông Thanh một nhát để thoát ra, nhưng nhát dao trúng cổ khiến ông Thanh chết tại chỗ.

Sau khi gây án, gia đình đã dẫn L đi tự thú.

Vậy, xin hỏi quý luật sư trường hợp của L có được xem là giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hay không?  phải chịu mức án như thế nào?

Tôi xin cảm ơn quý luật sư rất nhiều!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi cần tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Tại Điều 22 BLHS 2015 có quy định về phòng vệ chính đáng như sau:

“1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.”

Trường hợp này, ông T có hành vi đánh L đã phát sinh quyền phòng vệ chính đáng của L. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thì phòng vệ chính đáng đòi hỏi sự chống trả lại một cách cần thiết, phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi tấn công trong trường hợp cụ thể. Để xem xét hành vi chống trả có cần thiết hay không, có quá giới hạn phòng vệ hay không phải xem xét toàn diện những tình tiết có liên quan đến hành vi xâm hại và hành vi phòng vệ như: vũ khí, phương tiện, phương pháp mà hai bên đã sử dụng, cường độ của sự tấn công và của sự phòng vệ, hoàn cảnh xảy ra sự việc…

Trong trường hợp của bạn, việc L có thuộc trường hợp phòng vệ chính đang hay không phụ thuộc vào từng tình tiết cụ thể. Với những thông tin bạn cung cấp thì L có thể phạm vào tội Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội theo quy định tại Điều 126 BLHS 2015:

“1. Người nào giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.”

Về bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm được quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015. Cụ thể:

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Như vậy, người việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, L còn có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại theo quy định đã nêu trên.

Hotline: 1900 6169