Trần Việt Dũng

Giảm trừ gia cảnh là gì? Đăng ký người phụ thuộc GTGC thế nào?

Thuế là công cụ quan trọng góp phần điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô của Nhà nước. Nhà nước quy định nhiều sắc thuế trên các bình diện kinh tế nước ta để phân bổ hợp lý nguồn thu, trong đó có thuế thu nhập cá nhân. Nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân là bắt buộc đối với các cá nhân có thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công… Tuy nhiên nhà nước không thu thuế trên toàn bộ thu nhập của họ mà còn căn cứ vào việc giảm trừ gia cảnh để tính mức thuế phù hợp.

1. Giảm trừ gia cảnh là gì

Giảm trừ gia cảnh (Giảm trừ GC) là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân trước khi tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh, thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế là cá nhân cư trú.

Theo quy định hiện hành, giảm trừ gia cảnh bao gồm giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và giảm trừ GC cho người phụ thuộc. Trong đó:

(i) Giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế: Hiện tại, mức giảm trừ gia cảnh đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).

(ii) Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc: Người phụ thuộc (NPT) là người mà đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:

- Con chưa thành niên; con bị tàn tật, không có khả năng lao động;

- Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định. Bao gồm con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Mức giảm trừ gia cảnh đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.

2. Thủ tục đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Câu hỏi tư vấn: Chào Anh Chị! Cho tôi hỏi về hoàn thuế thu nhập cá nhân năm 2022. Tôi có làm hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân năm 2022 và nộp cho chi cục thuế huyện. Thuế nhận hồ sơ và báo tôi biết về việc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là mẹ tôi cần bổ sung thêm xác nhận của địa phương là có nuôi dưỡng mẹ tôi. Và thuế  có nói với tôi là nói bên chính quyền địa phương ghi vào trong mẫu xác nhận nuôi dưỡng là mẹ tôi có thu nhập dưới 1 triệu/1 tháng. Tôi về địa phương xác nhận thì địa phương nói là chỉ xác nhận nuôi dưỡng chú không xác nhận thu nhập cho mẹ. Nhưng bên thuế  không chịu,bắt phải có xác nhận thu nhập của mẹ mới đồng ý giải quyết. Vậy cho tôi hỏi giờ tôi phải giải quyết thế nào để được hoàn thuế cho tôi. Xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi yêu cầu tư vấn đến công ty Luật Minh Gia, với vụ việc của bạn chúng tôi có quan điểm tư vấn như sau:

Theo tại điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện luật thuế thu nhập cá nhân, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế thu nhập cá nhân và nghị định số 65/2013/NĐ-CP của chính phủ quy định chi tiết một số điều của luật thuế thu nhập cá nhân và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế thu nhập cá nhân có quy định về việc người nộp thuế thu nhập cá nhân để được giảm trừ gia cảnh thì buộc phải làm thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh và có hồ sơ chứng minh người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh.

Đối  chiếu với vụ việc của bạn, hồ sơ để xác nhận bao gồm:

g.3) Đối với cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng), cha dượng, mẹ kế, cha nuôi hợp pháp, mẹ nuôi hợp pháp hồ sơ chứng minh gồm:

- Bản chụp Chứng minh nhân dân.

- Giấy tờ hợp pháp để xác định mối quan hệ của người phụ thuộc với người nộp thuế như bản chụp sổ hộ khẩu (nếu có cùng sổ hộ khẩu), giấy khai sinh, quyết định công nhận việc nhận cha, mẹ, con của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Trường hợp trong độ tuổi lao động thì ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ chứng minh cần có thêm giấy tờ chứng minh là người khuyết tật, không có khả năng lao động như bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật đối với người khuyết tật không có khả năng lao động, bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,…).

g.4) Đối với các cá nhân khác theo hướng dẫn tại tiết d.4, điểm d, khoản 1, Điều này hồ sơ chứng minh gồm:

g.4.1) Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Giấy khai sinh.

g.4.2) Các giấy tờ hợp pháp để xác định trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người phụ thuộc trong độ tuổi lao động thì ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ chứng minh cần có thêm giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động như bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật đối với người khuyết tật không có khả năng lao động, bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,..).

Các giấy tờ hợp pháp tại tiết g.4.2, điểm g, khoản 1, Điều này là bất kỳ giấy tờ pháp lý nào xác định được mối quan hệ của người nộp thuế với người phụ thuộc như:

- Bản chụp giấy tờ xác định nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật (nếu có).

- Bản chụp sổ hộ khẩu (nếu có cùng sổ hộ khẩu).

- Bản chụp đăng ký tạm trú của người phụ thuộc (nếu không cùng sổ hộ khẩu).

- Bản tự khai của người nộp thuế theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người nộp thuế cư trú về việc người phụ thuộc đang sống cùng.

- Bản tự khai của người nộp thuế theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người phụ thuộc đang cư trú về việc người phụ thuộc hiện đang cư trú tại địa phương và không có ai nuôi dưỡng (trường hợp không sống cùng).

Khi này bạn cần hoàn thiện bộ hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ trên để được giảm trừ gia cảnh đối với người mẹ mà bạn có trách nhiệm nuôi dưỡng, nếu như mẹ đang trong độ tuổi lao động thì cần phải có những giấy tờ chứng minh theo quy định trên đây.