Trần Diềm Quỳnh

Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

Tư vấn về trường hợp: muốn quyết định hình phạt nhẹ thì cần có bao tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật? Khi người bị hại rút đơn tố giác và đã được Công an khởi tố đối với tội cố ý gây thương tích theo khoản 3 Điều 104 BLHS thì vụ án đó có được đình chỉ theo Điều 105 Bộ luật TTHS không?


Nội dung đề nghị tư vấn:
 
Xin chào Luật sư. Luật sư cho tôi hỏi. Tôi có người em trai. Khi say rượu có va chạm đánh nhau với một nhóm thanh niên. Em tôi có chạy vào một quán ăn lây một con dao chém vào một người. Và em tôi về nhà. Và không biết gì về vụ đánh nhau nữa. Khoảng 10 tháng sau em tôi bi Công an quận bắt giữ. Và bị khởi tố với tôi danh: cố ý gây thương tích Điều 104 khoản 3 (vì bị hại mất 32 % sức khoẻ) khi gia đình tôi biết chuyện đã đến và chia sẻ chăm sóc bồi thường thiêt hại cho người bi hại. Vì vậy người bị hại xét thấy đây chỉ là bộc phát và không thù hằn gì nhau. Và cũng đã nhận được bồi thường thiêt hại thoả đáng nên đã rút đơn tố cáo. Về nhân thân em tôi. Chưa tiền án tiền sự. Gia đình chất phát làm ăn lương thiện. Gây án trong trường hợp say rượu. Vì vậy cho tôi hỏi Luật sư em tôi sẽ bị xử vào khoản và Điều nào của pháp luật. Người bị hại đã rút đơn tố cáo thì sẽ được giảm thế nào? Kính mong Luật sư trả lời tư vấn giúp tôi và gia đình xin chân thành cảm ơn nhiều.

Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

                                           Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự? (ảnh minh họa)

Trả lời: cảm ơn bạn đã gửi nội dung đề nghị tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia chúng tôi, trường hợp của bạn chúng tôi xin được tư vấn như sau:
 
Thứ nhất, trong trường hợp của em bạn không thuộc vào trường hợp quy định tại Điều 105 Bộ luật tố tụng hình sự khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại thì em bạn vẫn chịu trách nhiệm hình sự trước tội danh đang được Công an khởi tố.
 
Thứ hai, tại Điều 46 Bộ luật Hình sự hiện hành có quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như sau:
 
“Điều 46. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

A) Người phạm tội đã ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

B) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả;

C) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;

D) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;

Đ) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hoặc người khác gây ra;

E) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;

G) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;

H) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

I) Phạm tội vì bị người khác đe doạ, cưỡng bức;

K) Phạm tội do lạc hậu;

L) Người phạm tội là phụ nữ có thai;

M) Người phạm tội là người già;

N) Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;

O) Người phạm tội tự thú;

P) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

Q) Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm;

R) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;

S) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác.

2. Khi quyết định hình phạt, Toà án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.

3. Các tình tiết giảm nhẹ đã được Bộ luật hình sự quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt”.
 
Đồng thời tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000/NQ-HĐTP ngày 04/8/2000 hướng dẫn áp dụng một số quy định trong phần chung của BLHS năm 1999 (sau đây viết tắt là Nghị quyết số 01/2000), Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn các tình tiết sau đây được coi là các tình tiết giảm nhẹ khác:
 
“- Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em ruột bị cáo là người có công với nước hoặc có thành tích xuất sắc được Nhà nước tặng một trong các danh hiệu vinh dự như: anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang, người mẹ Việt Nam anh hùng, nghệ sỹ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, thầy thuốc nhân dân, thầy thuốc ưu tú hoặc các danh hiệu cao quý khác theo quy định của Nhà nước:
 
- Bị cáo là thương binh hoặc có người thân thích như vợ, chồng, cha, mẹ, con (con đẻ hoặc con nuôi), anh, chị, em ruột là liệt sỹ;
 
- Bị cáo là người tàn tật do bị tai nạn trong lao động hoặc trong công tác, có tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên;
 
- Người bị hại cũng có lỗi;
 
- Thiệt hại do lỗi của người thứ ba;
 
- Gia đình bị cáo sửa chữa, bồi thường thiệt hại thay cho bị cáo;
 
- Người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo trong trường hợp chỉ gây tổn hại về sức khoẻ của người bị hại, gây thiệt hại về tài sản;
 
- Phạm tội trong trường hợp vì phục vụ yêu cầu công tác đột xuất như đi chống bão, lụt, cấp cứu.
 
Ngoài ra, khi xét xử, tuỳ từng trường hợp cụ thể và hoàn cảnh cụ thể của người phạm tội mà còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.”
 
Như vậy, trong trường hợp của bạn, chúng tôi xét thấy chỉ có một tình tiết giảm nhẹ: người bị hại được bồi thường thiêt hại thoả đáng và đã rút đơn tố giác. Còn đối với tình tiết: Chưa tiền án tiền sự; Gây án trong trường hợp say rượu không được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Chưa tiền án tiền sự chỉ được áp dụng là tình tiết giảm nhẹ khi phạm tội ít nghiêm trọng.

Tại Điều 47 Bộ luật hình sự có quy định về quyết định hình phạt nhẹ hơn quy định của Bộ luật hình sự như sau:

"Khi có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 của Bộ luật này, Toà án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt mà điều luật đã quy định nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật; trong trường hợp điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất của điều luật, thì Toà án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn. Lý do của việc giảm nhẹ phải được ghi rõ trong bản án”.

Trường hợp của em bạn vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 3 Điều 104 Bộ luật Hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác:
 
“Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm”.
 
Về hình hình phạt tù đối với trường hợp của em bạn có thể chỉ phải chịu phạt tù 5 năm trong khung hình phạt về tội đã được Công an khởi tố như trên: “bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm”.


Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn: Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ qua Email hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến - Số điện thoại liên hệ 1900.6169 để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.

 

Trân trọng!
Tư vấn viên: Hoàng Huyền - Công ty Luật Minh Gia.

Gọi ngay